Skansen jest pierwszym w Polsce muzeum na powietrzu, poświęconym rzece.
Został utworzony w 2000 roku z inicjatywy władz samorządowych miasta Tomaszowa Mazowieckiego oraz Stowarzyszenia Przyjaciół Pilicy i Nadpilicza.
Zadaniem Skansenu jest popularyzacja walorów przyrodniczych rzeki oraz jej dopływów. Wszystkie eksponaty w placówce nabierają nowego życia, a turyści mogą wszystkimi zmysłami poznać przyrodę i historię rzeki. Poza eksponatami, w skansenie organizowane są rekonstrukcje historyczne dotyczące wydarzeń mających miejsce nad Pilicą, które stanowią spotkanie z żywą historią.
Do zbiorów skansenu należy m.in. drewniany młyn wodny, zawierający XIX-wieczne elementy. Największą popularnością cieszy się opancerzony ciągnik artyleryjski Luftwaffe na podwoziu SdKfz 8, nazywany potocznie „Lufcikiem”. Został on wydobyty z rzeki w 1999 roku. Obecnie jest on jedynym zachowanym pojazdem tego typu na świecie.
Skansen gromadzi także okazy dawnego szkutnictwa i rybołówstwa ludowego, a także kolekcję zabytkowych łodzi i kajaków.
